Oto com usłyszał – pewnego razu Błogosławiony przebywał w Ukkaṭṭhā, w cieniu królewskiego drzewa Sāla, w Gaju Subhaga. Tam Błogosławiony zwrócił się do mnichów: „Mnisi”.

„Bhadante”, mnisi ci posłyszeli Błogosławionego. Oto co Błogosławiony powiedział:

„Mnisi, przedstawię wam porządek podstaw całej natury zjawisk. Słuchajcie z należytą uwagą tego, co powiem”.

„Tak będzie, Bhante”, mnisi ci posłyszeli Błogosławionego. Oto co Błogosławiony powiedział:

„Zdarza się, mnisi, że niepouczony, pospolity człowiek – który nie ma czci dla Szlachetnych, nie jest obeznany z ich Nauką ani nie jest wykształcony w ich Dhammie, który nie ma czci dla Prawych, nie jest obeznany z ich Nauką ani nie jest wykształcony w ich Dhammie – domyśla się ziemi z ziemi. Domyślając się ziemi z ziemi, ma mniemanie o ziemi, ma mniemanie o sobie w odniesieniu do ziemi, ma mniemanie o sobie jako z ziemi, ma mniemanie: »ziemia jest mną«, zachwyca się ziemią. Jaka jest tego przyczyna? Ponieważ, powiadam wam, nie zrozumiał jej w pełni.

Domyśla się wody z wody. Domyślając się wody z wody, ma mniemanie o wodzie, ma mniemanie o sobie w odniesieniu do wody, ma mniemanie o sobie jako z wody, ma mniemanie: »woda jest mną«, zachwyca się wodą. Jaka jest tego przyczyna? Ponieważ, powiadam wam, nie zrozumiał jej w pełni.

Domyśla się ognia z ognia. Domyślając się ognia z ognia, ma mniemanie o ogniu, ma mniemanie o sobie w odniesieniu do ognia, ma mniemanie o sobie jako z ognia, ma mniemanie: »ogień jest mną«, zachwyca się ogniem. Jaka jest tego przyczyna? Ponieważ, powiadam wam, nie zrozumiał go w pełni.

Domyśla się wiatru z wiatru. Domyślając się wiatru z wiatru, ma mniemanie o wietrze, ma mniemanie o sobie w odniesieniu do wiatru, ma mniemanie o sobie jako z wiatru, ma mniemanie: »wiatr jest mną«, zachwyca się wiatrem. Jaka jest tego przyczyna? Ponieważ, powiadam wam, nie zrozumiał go w pełni.

Domyśla się bytów z bytów. Domyślając się bytów z bytów, ma mniemanie o bytach, ma mniemanie o sobie w odniesieniu do bytów, ma mniemanie o sobie jako z bytów, ma mniemanie: »byty są mną«, zachwyca się bytami. Jaka jest tego przyczyna? Ponieważ, powiadam wam, nie zrozumiał ich w pełni.

Domyśla się istot niebiańskich z istot niebiańskich. Domyślając się istot niebiańskich z istot niebiańskich, ma mniemanie o istotach niebiańskich, ma mniemanie o sobie w odniesieniu do istot niebiańskich, ma mniemanie o sobie jako z istot niebiańskich, ma mniemanie: »istoty niebiańskie są mną«, zachwyca się istotami niebiańskimi. Jaka jest tego przyczyna? Ponieważ, powiadam wam, nie zrozumiał ich w pełni.

Domyśla się pana stworzeń z pana stworzeń. Domyślając się pana stworzeń z pana stworzeń, ma mniemanie o panu stworzeń, ma mniemanie o sobie w odniesieniu do pana stworzeń, ma mniemanie o sobie jako z pana stworzeń, ma mniemanie: »pan stworzeń jest mną«, zachwyca się panem stworzeń. Jaka jest tego przyczyna? Ponieważ, powiadam wam, nie zrozumiał go w pełni.

Domyśla się najwyższego boga z najwyższego boga. Domyślając się najwyższego boga z najwyższego boga, ma mniemanie o najwyższym bogu, ma mniemanie o sobie w odniesieniu do najwyższego boga, ma mniemanie o sobie jako z najwyższego boga, ma mniemanie: »najwyższy bóg jest mną«, zachwyca się najwyższym bogiem. Jaka jest tego przyczyna? Ponieważ, powiadam wam, nie zrozumiał go w pełni.

Domyśla się jaśniejących istot z jaśniejących istot. Domyślając się jaśniejących istot z jaśniejących istot, ma mniemanie o jaśniejących istotach, ma mniemanie o sobie w odniesieniu do jaśniejących istot, ma mniemanie o sobie jako z jaśniejących istot, ma mniemanie: »jaśniejące istoty są mną«, zachwyca się jaśniejącymi istotami. Jaka jest tego przyczyna? Ponieważ, powiadam wam, nie zrozumiał ich w pełni.

Domyśla się przepełnionych blaskiem istot z przepełnionych blaskiem istot. Domyślając się przepełnionych blaskiem istot z przepełnionych blaskiem istot, ma mniemanie o przepełnionych blaskiem istotach, ma mniemanie o sobie w odniesieniu do przepełnionych blaskiem istot, ma mniemanie o sobie jako z przepełnionych blaskiem istot, ma mniemanie: »przepełnione blaskiem istoty są mną«, zachwyca się przepełnionymi blaskiem istotami. Jaka jest tego przyczyna? Ponieważ, powiadam wam, nie zrozumiał ich w pełni.

Domyśla się bogów wielkiego spełnienia z bogów wielkiego spełnienia. Domyślając się bogów wielkiego spełnienia z bogów wielkiego spełnienia, ma mniemanie o bogach wielkiego spełnienia, ma mniemanie o sobie w odniesieniu do bogów wielkiego spełnienia, ma mniemanie o sobie jako z bogów wielkiego spełnienia, ma mniemanie: »bogowie wielkiego spełnienia są mną«, zachwyca się bogami wielkiego spełnienia. Jaka jest tego przyczyna? Ponieważ, powiadam wam, nie zrozumiał ich w pełni.

Domyśla się niezwyciężonych bogów z niezwyciężonych bogów. Domyślając się niezwyciężonych bogów z niezwyciężonych bogów, ma mniemanie o niezwyciężonych bogach, ma mniemanie o sobie w odniesieniu do niezwyciężonych bogów, ma mniemanie o sobie jako z niezwyciężonych bogów, ma mniemanie: »niezwyciężeni bogowie są mną«, zachwyca się niezwyciężonymi bogami. Jaka jest tego przyczyna? Ponieważ, powiadam wam, nie zrozumiał ich w pełni.

Domyśla się wymiaru nieskończoności przestrzeni z wymiaru nieskończoności przestrzeni. Domyślając się wymiaru nieskończoności przestrzeni z wymiaru nieskończoności przestrzeni, ma mniemanie o wymiarze nieskończoności przestrzeni, ma mniemanie o sobie w odniesieniu do wymiaru nieskończoności przestrzeni, ma mniemanie o sobie jako z wymiaru nieskończoności przestrzeni, ma mniemanie: »wymiar nieskończoności przestrzeni jest mną«, zachwyca się wymiarem nieskończoności przestrzeni. Jaka jest tego przyczyna? Ponieważ, powiadam wam, nie zrozumiał go w pełni.

Domyśla się wymiaru nieskończoności świadomości z wymiaru nieskończoności świadomości. Domyślając się wymiaru nieskończoności świadomości z wymiaru nieskończoności świadomości, ma mniemanie o wymiarze nieskończoności świadomości, ma mniemanie o sobie w odniesieniu do wymiaru nieskończoności świadomości, ma mniemanie o sobie jako z wymiaru nieskończoności świadomości, ma mniemanie: »wymiar nieskończoności świadomości jest mną«, zachwyca się wymiarem nieskończoności świadomości. Jaka jest tego przyczyna? Ponieważ, powiadam wam, nie zrozumiał go w pełni.

Domyśla się wymiaru nicości z wymiaru nicości. Domyślając się wymiaru nicości z wymiaru nicości, ma mniemanie o wymiarze nicości, ma mniemanie o sobie w odniesieniu do wymiaru nicości, ma mniemanie o sobie jako z wymiaru nicości, ma mniemanie: »wymiar nicości jest mną«, zachwyca się wymiarem nicości. Jaka jest tego przyczyna? Ponieważ, powiadam wam, nie zrozumiał go w pełni.

Domyśla się wymiaru ani przytomności, ani nieprzytomności z wymiaru ani przytomności, ani nieprzytomności. Domyślając się wymiaru ani przytomności, ani nieprzytomności z wymiaru ani przytomności, ani nieprzytomności, ma mniemanie o wymiarze ani przytomności, ani nieprzytomności, ma mniemanie o sobie w odniesieniu do wymiaru ani przytomności, ani nieprzytomności, ma mniemanie o sobie jako z wymiaru ani przytomności, ani nieprzytomności, ma mniemanie: »wymiar ani przytomności, ani nieprzytomności jest mną«, zachwyca się wymiarem ani przytomności, ani nieprzytomności. Jaka jest tego przyczyna? Ponieważ, powiadam wam, nie zrozumiał go w pełni.

Domyśla się tego, co widzialne, z tego, co widzialne. Domyślając się tego, co widzialne, z tego, co widzialne, ma mniemanie o tym, co widzialne, ma mniemanie o sobie w odniesieniu do tego, co widzialne, ma mniemanie o sobie jako z tego, co widzialne, ma mniemanie: »to, co widzialne, jest mną«, zachwyca się tym, co widzialne. Jaka jest tego przyczyna? Ponieważ, powiadam wam, nie zrozumiał tego w pełni.

Domyśla się tego, co słyszalne, z tego, co słyszalne. Domyślając się tego, co słyszalne, z tego, co słyszalne, ma mniemanie o tym, co słyszalne, ma mniemanie o sobie w odniesieniu do tego, co słyszalne, ma mniemanie o sobie jako z tego, co słyszalne, ma mniemanie: »to, co słyszalne, jest mną«, zachwyca się tym, co słyszalne. Jaka jest tego przyczyna? Ponieważ, powiadam wam, nie zrozumiał tego w pełni.

Domyśla się tego, co wyczuwalne, z tego, co wyczuwalne. Domyślając się tego, co wyczuwalne, z tego, co wyczuwalne, ma mniemanie o tym, co wyczuwalne, ma mniemanie o sobie w odniesieniu do tego, co wyczuwalne, ma mniemanie o sobie jako z tego, co wyczuwalne, ma mniemanie: »to, co wyczuwalne, jest mną«, zachwyca się tym, co wyczuwalne. Jaka jest tego przyczyna? Ponieważ, powiadam wam, nie zrozumiał tego w pełni.

Domyśla się tego, co uświadamialne, z tego, co uświadamialne. Domyślając się tego, co uświadamialne, z tego, co uświadamialne, ma mniemanie o tym, co uświadamialne, ma mniemanie o sobie w odniesieniu do tego, co uświadamialne, ma mniemanie o sobie jako z tego, co uświadamialne, ma mniemanie: »to, co uświadamialne, jest mną«, zachwyca się tym, co uświadamialne. Jaka jest tego przyczyna? Ponieważ, powiadam wam, nie zrozumiał tego w pełni.

Domyśla się jedności z jedności. Domyślając się jedności z jedności, ma mniemanie o jedności, ma mniemanie o sobie w odniesieniu do jedności, ma mniemanie o sobie jako z jedności, ma mniemanie: »jedność jest mną«, zachwyca się jednością. Jaka jest tego przyczyna? Ponieważ, powiadam wam, nie zrozumiał jej w pełni.

Domyśla się różnorodności z różnorodności. Domyślając się różnorodności z różnorodności, ma mniemanie o różnorodności, ma mniemanie o sobie w odniesieniu do różnorodności, ma mniemanie o sobie jako z różnorodności, ma mniemanie: »różnorodność jest mną«, zachwyca się różnorodnością. Jaka jest tego przyczyna? Ponieważ, powiadam wam, nie zrozumiał jej w pełni.

Domyśla się wszystkiego z wszystkiego. Domyślając się wszystkiego z wszystkiego, ma mniemanie o wszystkim, ma mniemanie o sobie w odniesieniu do wszystkiego, ma mniemanie o sobie jako ze wszystkiego, ma mniemanie: »wszystko jest mną«, zachwyca się wszystkim. Jaka jest tego przyczyna? Ponieważ, powiadam wam, nie zrozumiał tego w pełni.

Domyśla się Nibbāny z Nibbāny. Domyślając się Nibbāny z Nibbāny, ma mniemanie o Nibbānie, ma mniemanie o sobie w odniesieniu do Nibbāny, ma mniemanie o sobie jako z Nibbāny, ma mniemanie: »Nibbāna jest mną«, zachwyca się Nibbāną. Jaka jest tego przyczyna? Ponieważ, powiadam wam, nie zrozumiał jej w pełni.

Koniec pierwszej części – przykładu myślenia niepouczonego, pospolitego człowieka.

Mnisi, mnich podczas treningu – ten, który nie osiągnął jeszcze doskonałości, ale żyje, dążąc do niezrównanej wolności od więzów – bezpośrednio poznaje ziemię z ziemi. Bezpośrednio poznając ziemię z ziemi, niech nie ma mniemania o ziemi, niech nie ma mniemania o sobie w odniesieniu do ziemi, niech nie ma mniemania o sobie jako z ziemi, niech nie ma mniemania: »ziemia jest mną«, niech nie zachwyca się ziemią. Jaka jest tego przyczyna? Ponieważ, powiadam wam, powinien zrozumieć ją w pełni.

Wodę (…) ogień (…) wiatr (…) byty (…) istoty niebiańskie (…) pana stworzeń (…) najwyższego boga (…) jaśniejące istoty niebiańskie (…) przepełnione blaskiem istoty niebiańskie (…) bogów wielkiego spełnienia (…) niezwyciężonych bogów (…) wymiar nieskończoności przestrzeni (…) wymiar nieskończoności świadomości (…) wymiar nicości (…) wymiar ani przytomności ani nieprzytomności (…) to, co widzialne (…) to, co słyszalne (…) to, co wyczuwalne (…) to, co uświadamialne (…) jedność (…) różnorodność (…) wszystko (…) Bezpośrednio poznaje Nibbānę z Nibbāny. Bezpośrednio poznając Nibbānę z Nibbāny, niech nie ma mniemania o Nibbānie, niech nie ma mniemania o sobie w odniesieniu do Nibbāny, niech nie ma mniemania o sobie jako z Nibbāny, niech nie ma mniemania: »Nibbāna jest mną«, niech nie zachwyca się Nibbāną. Jaka jest tego przyczyna? Ponieważ, powiadam wam, powinien zrozumieć ją w pełni.

Koniec drugiej części – przykładu myślenia mnicha podczas treningu.

Mnisi, mnich, który jest Arahantem, od skażeń uwolniony, którego święte życie zostało dopełnione, to, co należało zrobić, zostało zrobione, odłożył to, czym był obarczony, dobrobyt osiągnął, jarzmo dalszego stawania się zerwał, dzięki doskonałemu pojęciu wyzwolony, bezpośrednio poznaje ziemię z ziemi. Bezpośrednio poznając ziemię z ziemi, nie ma mniemania o ziemi, nie ma mniemania o sobie w odniesieniu do ziemi, nie ma mniemania o sobie jako z ziemi, nie ma mniemania: »ziemia jest mną«, nie zachwyca się ziemią. Jaka jest tego przyczyna? Ponieważ, powiadam wam, zrozumiał ją w pełni.

Wodę (…) ogień (…) wiatr (…) byty (…) istoty niebiańskie (…) pana stworzeń (…) najwyższego boga (…) jaśniejące istoty niebiańskie (…) przepełnione blaskiem istoty niebiańskie (…) bogów wielkiego spełnienia (…) niezwyciężonych bogów (…) wymiar nieskończoności przestrzeni (…) wymiar nieskończoności świadomości (…) wymiar nicości (…) wymiar ani przytomności ani nieprzytomności (…) to, co widzialne (…) to, co słyszalne (…) to, co wyczuwalne (…) to, co uświadamialne (…) jedność (…) różnorodność (…) wszystko (…) Bezpośrednio poznaje Nibbānę z Nibbāny. Bezpośrednio poznając Nibbānę z Nibbāny, nie ma mniemania o Nibbānie, nie ma mniemania o sobie w odniesieniu do Nibbāny, nie ma mniemania o sobie jako z Nibbāny, nie ma mniemania: »Nibbāna jest mną«, nie zachwyca się Nibbāną. Jaka jest tego przyczyna? Ponieważ, powiadam wam, zrozumiał ją w pełni.

Koniec trzeciej części – przykładu myślenia Arahanta od skażeń uwolnionego.

Mnisi, mnich, który jest Arahantem, od skażeń uwolniony, którego święte życie zostało dopełnione, to, co należało zrobić, zostało zrobione, odłożył to, czym był obarczony, dobrobyt osiągnął, jarzmo dalszego stawania się zerwał, dzięki doskonałemu pojęciu wyzwolony, bezpośrednio poznaje ziemię z ziemi. Bezpośrednio poznając ziemię z ziemi, nie ma mniemania o ziemi, nie ma mniemania o sobie w odniesieniu do ziemi, nie ma mniemania o sobie jako z ziemi, nie ma mniemania: »ziemia jest mną«, nie zachwyca się ziemią. Jaka jest tego przyczyna? Ponieważ wraz z zakończeniem pożądania, stał się wolny od pożądania.

Wodę (…) ogień (…) wiatr (…) byty (…) istoty niebiańskie (…) pana stworzeń (…) najwyższego boga (…) jaśniejące istoty niebiańskie (…) przepełnione blaskiem istoty niebiańskie (…) bogów wielkiego spełnienia (…) niezwyciężonych bogów (…) wymiar nieskończoności przestrzeni (…) wymiar nieskończoności świadomości (…) wymiar nicości (…) wymiar ani przytomności ani nieprzytomności (…) to, co widzialne (…) to, co słyszalne (…) to, co wyczuwalne (…) to, co uświadamialne (…) jedność (…) różnorodność (…) wszystko (…) Bezpośrednio poznaje Nibbānę z Nibbāny. Bezpośrednio poznając Nibbānę z Nibbāny, nie ma mniemania o Nibbānie, nie ma mniemania o sobie w odniesieniu do Nibbāny, nie ma mniemania o sobie jako z Nibbāny, nie ma mniemania: »Nibbāna jest mną«, nie zachwyca się Nibbāną. Jaka jest tego przyczyna? Ponieważ wraz z zakończeniem pożądania, stał się wolny od pożądania.

Koniec czwartej części – przykładu myślenia Arahanta od skażeń uwolnionego.

Mnisi, mnich, który jest Arahantem, od skażeń uwolniony, którego święte życie zostało dopełnione, to, co należało zrobić, zostało zrobione, odłożył to, czym był obarczony, dobrobyt osiągnął, jarzmo dalszego stawania się zerwał, dzięki doskonałemu pojęciu wyzwolony, bezpośrednio poznaje ziemię z ziemi. Bezpośrednio poznając ziemię z ziemi, nie ma mniemania o ziemi, nie ma mniemania o sobie w odniesieniu do ziemi, nie ma mniemania o sobie jako z ziemi, nie ma mniemania: »ziemia jest mną«, nie zachwyca się ziemią. Jaka jest tego przyczyna? Ponieważ wraz z zakończeniem niechęci, stał się wolny od niechęci.

Wodę (…) ogień (…) wiatr (…) byty (…) istoty niebiańskie (…) pana stworzeń (…) najwyższego boga (…) jaśniejące istoty niebiańskie (…) przepełnione blaskiem istoty niebiańskie (…) bogów wielkiego spełnienia (…) niezwyciężonych bogów (…) wymiar nieskończoności przestrzeni (…) wymiar nieskończoności świadomości (…) wymiar nicości (…) wymiar ani przytomności ani nieprzytomności (…) to, co widzialne (…) to, co słyszalne (…) to, co wyczuwalne (…) to, co uświadamialne (…) jedność (…) różnorodność (…) wszystko (…) Bezpośrednio poznaje Nibbānę z Nibbāny. Bezpośrednio poznając Nibbānę z Nibbāny, nie ma mniemania o Nibbānie, nie ma mniemania o sobie w odniesieniu do Nibbāny, nie ma mniemania o sobie jako z Nibbāny, nie ma mniemania: »Nibbāna jest mną«, nie zachwyca się Nibbāną. Jaka jest tego przyczyna? Ponieważ wraz z zakończeniem niechęci, stał się wolny od niechęci.

Koniec piątej części – przykładu myślenia Arahanta od skażeń uwolnionego.

Mnisi, mnich, który jest Arahantem, od skażeń uwolniony, którego święte życie zostało dopełnione, to, co należało zrobić, zostało zrobione, odłożył to, czym był obarczony, dobrobyt osiągnął, jarzmo dalszego stawania się zerwał, dzięki doskonałemu pojęciu wyzwolony, bezpośrednio poznaje ziemię z ziemi. Bezpośrednio poznając ziemię z ziemi, nie ma mniemania o ziemi, nie ma mniemania o sobie w odniesieniu do ziemi, nie ma mniemania o sobie jako z ziemi, nie ma mniemania: »ziemia jest mną«, nie zachwyca się ziemią. Jaka jest tego przyczyna? Ponieważ wraz z zakończeniem ułudy, stał się wolny od ułudy.

Wodę (…) ogień (…) wiatr (…) byty (…) istoty niebiańskie (…) pana stworzeń (…) najwyższego boga (…) jaśniejące istoty niebiańskie (…) przepełnione blaskiem istoty niebiańskie (…) bogów wielkiego spełnienia (…) niezwyciężonych bogów (…) wymiar nieskończoności przestrzeni (…) wymiar nieskończoności świadomości (…) wymiar nicości (…) wymiar ani przytomności ani nieprzytomności (…) to, co widzialne (…) to, co słyszalne (…) to, co wyczuwalne (…) to, co uświadamialne (…) jedność (…) różnorodność (…) wszystko (…) Bezpośrednio poznaje Nibbānę z Nibbāny. Bezpośrednio poznając Nibbānę z Nibbāny, nie ma mniemania o Nibbānie, nie ma mniemania o sobie w odniesieniu do Nibbāny, nie ma mniemania o sobie jako z Nibbāny, nie ma mniemania: »Nibbāna jest mną«, nie zachwyca się Nibbāną. Jaka jest tego przyczyna? Ponieważ wraz z zakończeniem ułudy, stał się wolny od ułudy.

Koniec szóstej części – przykładu myślenia Arahanta od skażeń uwolnionego.

Mnisi, Tathāgata, Arahant, Doskonale Samoprzebudzony, bezpośrednio poznaje ziemię z ziemi. Bezpośrednio poznając ziemię z ziemi, nie ma mniemania o ziemi, nie ma mniemania o sobie w odniesieniu do ziemi, nie ma mniemania o sobie jako z ziemi, nie ma mniemania: »ziemia jest mną«, nie zachwyca się ziemią. Jaka jest tego przyczyna? Ponieważ, powiadam wam, Tathāgata w pełni ją zrozumiał do końca.

Wodę (…) ogień (…) wiatr (…) byty (…) istoty niebiańskie (…) pana stworzeń (…) najwyższego boga (…) jaśniejące istoty niebiańskie (…) przepełnione blaskiem istoty niebiańskie (…) bogów wielkiego spełnienia (…) niezwyciężonych bogów (…) wymiar nieskończoności przestrzeni (…) wymiar nieskończoności świadomości (…) wymiar nicości (…) wymiar ani przytomności ani nieprzytomności (…) to, co widzialne (…) to, co słyszalne (…) to, co wyczuwalne (…) to, co uświadamialne (…) jedność (…) różnorodność (…) wszystko (…) Bezpośrednio poznaje Nibbānę z Nibbāny. Bezpośrednio poznając Nibbānę z Nibbāny, nie ma mniemania o Nibbānie, nie ma mniemania o sobie w odniesieniu do Nibbāny, nie ma mniemania o sobie jako z Nibbāny, nie ma mniemania: »Nibbāna jest mną«, nie zachwyca się Nibbāną. Jaka jest tego przyczyna? Ponieważ, powiadam wam, Tathāgata w pełni ją zrozumiał do końca.

Koniec siódmej części – przykładu myślenia Tathāgaty.

Mnisi, Tathāgata, Arahant, Doskonale Samoprzebudzony, bezpośrednio poznaje ziemię z ziemi. Bezpośrednio poznając ziemię z ziemi, nie ma mniemania o ziemi, nie ma mniemania o sobie w odniesieniu do ziemi, nie ma mniemania o sobie jako z ziemi, nie ma mniemania: »ziemia jest mną«, nie zachwyca się ziemią. Jaka jest tego przyczyna? »Zachwyt jest korzeniem cierpienia« oraz wiedząc, że »ze stawania się są narodziny, a każdy byt starzeje się i umiera«, dlatego też, mnisi, »Tathāgata wraz z całkowitym zanikiem, wyczerpaniem, zaprzestaniem, odpuszczeniem i poniechaniem pragnienia, jest Doskonale Samoprzebudzony w nieporównywalnym, najwyższym Samoprzebudzeniu«.

Wodę (…) ogień (…) wiatr (…) byty (…) istoty niebiańskie (…) pana stworzeń (…) najwyższego boga (…) jaśniejące istoty niebiańskie (…) przepełnione blaskiem istoty niebiańskie (…) bogów wielkiego spełnienia (…) niezwyciężonych bogów (…) wymiar nieskończoności przestrzeni (…) wymiar nieskończoności świadomości (…) wymiar nicości (…) wymiar ani przytomności ani nieprzytomności (…) to, co widzialne (…) to, co słyszalne (…) to, co wyczuwalne (…) to, co uświadamialne (…) jedność (…) różnorodność (…) wszystko (…) Bezpośrednio poznaje Nibbānę z Nibbāny. Bezpośrednio poznając Nibbānę z Nibbāny, nie ma mniemania o Nibbānie, nie ma mniemania o sobie w odniesieniu do Nibbāny, nie ma mniemania o sobie jako z Nibbāny, nie ma mniemania: »Nibbāna jest mną«, nie zachwyca się Nibbāną. Jaka jest tego przyczyna? »Zachwyt jest korzeniem cierpienia« oraz wiedząc, że »ze stawania się są narodziny, a każdy byt starzeje się i umiera«, dlatego też, mnisi, »Tathāgata wraz z całkowitym zanikiem, wyczerpaniem, zaprzestaniem, odpuszczeniem i poniechaniem pragnienia, jest Doskonale Samoprzebudzony w nieporównywalnym, najwyższym Samoprzebudzeniu«.

Koniec ósmej części – przykładu myślenia Tathāgaty.

To właśnie powiedział Błogosławiony. Nieuradowani mnisi nie rozkoszowali się Jego słowami.

Koniec – pierwszej w rozdziale – mowy o porządku podstaw.