Pijnig geen énkel levend wezen.
Verzaak aan alle geweld.
Verlang niet naar nakomelingschap.
Ga je eigen weg zoals een rinoceros !

Omgang met anderen doet affectie groeien.
[En hieruit] spruit onvrede voort.
Wie de ellende observeert
Die uit affectie voortkomt,
Gaat zijn eigen weg zoals een rinoceros !

Wiens geest geketend is door genegenheid
Voor vrienden en gezelschap,
Verzaakt aan het ware doel.
Wie het gevaar observeert
Dat in zulke intimiteit schuilt,
Gaat zijn eigen weg zoals een rinoceros !

Zoals een grote bamboe-kluit verstrengeld is
[Door zijn takken],
[Zo ook is de man verstrikt]
Door zijn genegenheid voor vrouw en kinderen.
Een bamboe-scheut is aan niets gehecht.
Hij gaat zijn eigen weg zoals een rinoceros !

Zoals een hert in de wildernis,
Naar voedsel zoekt, zoals het hem uitkomt
Zo observeert de wijze man zijn eigen ongebondenheid:
Hij gaat zijn eigen weg zoals een rinoceros !

Te midden van het gezelschap met anderen
Word je voor van alles aangezocht.
Wie de vrijheid naar waarde schat,
Gaat zijn eigen weg zoals een rinoceros !

Te midden van gezelschap
Is er verstrooiing en vermaak.
En rijst er verlangen naar kinderen.
Wie echter het ongenoegen verafschuwt
[Dat ontstaat bij]
Het vooruitzicht om gescheiden te worden
Van geliefden,
Gaat zijn eigen weg zoals een rinoceros !

Wie overal [in de vier richtingen] met alles tevreden is,
Blij met alles wat zich voordoet.
[zonder ook maar over iets boos te zijn];
Wie alle gevaren zonder ontzetting overwint,
[Zo iemand]
Gaat zijn eigen weg zoals een rinoceros !

Sommige thuislozen zijn moeilijk tevreden te stellen,
Evenals sommige leken die het huiselijk leven leiden.
Laat iemand, die zich geen zorgen maakt
Over iemand anders nakomelingschap,
Zijn eigen weg gaan zoals een rinoceros !

Wie de kenmerken van de huisman afsnijdt,
Zoals een kovilara boom zijn bladeren afwerpt,
Zulke heroïsche man, die de ketens
Van de huisman verbreekt,
Gaat zijn eigen weg zoals een rinoceros !

Wanneer je een verstandige metgezel kunt vinden,
Een compagnon de route, rechtschapen en wijs,
Die alle moeilijkheden overwonnen heeft,
Blijf dan bij hem, gelukkig en aandachtig.

Wanneer je geen verstandige metgezel kunt vinden,
Een compagnon de route, rechtschapen en wijs,
Ga dan je eigen weg.
Zoals een verslagen koning zijn veroverd koninkrijk verlaat.
Of zoals een olifant zijn kudde in het Olifantenbos !

Wij moeten zeker het gezelschap prijzen
Van spirituele vrienden
Die ons gelijke zijn of die béter zijn.
Maar wanneer zulke vrienden niet te vinden zijn—
Vrienden die een foutloos leven leiden—
Ga dan je eigen weg zoals een rinoceros !

Wanneer je blinkende gouden armbanden ziet,
Schitterend gemaakt door de goudsmid,
Die tegen elkaar klingelen wanneer iemand er
Uit verwaandheid twee aan één hand draagt
Ga dan je eigen weg zoals een rinoceros !

[Op eenzelfde manier overwegende dat:]
Indien je met een andere persoon
zou moeten leven,
Je zou vloeken of beledigende dingen zeggen.
Doordat je dit toekomstig gevaar onderkent,
Ga je je eigen weg zoals een rinoceros !
SC16
SC Vers 50
Omdat zintuiglijk genot
In al zijn vormen—elegant, aangenaam en bekorend is,
Behekst het de geest.
Wie de gevaren van zintuiglijk genot beschouwt,
Gaat zijn eigen weg zoals een rinoceros !

Ziekte, ongeluk, kwalen, stekende pijn,
Vormen een gevaar voor mij.
Wie het gevaar beschouwt
Dat voortvloeit uit zintuiglijk genot
Gaat zijn eigen weg zoals een rinoceros !

Wie koude en hitte, honger en dorst overwonnen heeft;
Wind en zon, paardenvliegen en slangen:
Wie dit alles, zonder uitzondering, doorstaan heeft,
Gaat zijn eigen weg zoals een rinoceros !

Zoals een grote witte sterke olifant,
Zijn kudde verlaat,
En in het woud leeft zoals het hem belieft.
[Op deze manier]
Ga je eigen weg zoals een rinoceros !

“Zelfs tijdelijke bevrijding is uitgesloten
Voor iemand die hunkert naar gezelschap”.
Wie acht slaat op deze woorden van
De Bloedverwant van de Zon [de Boeddha],
Gaat zijn eigen weg zoals een rinoceros !

Verkeerde [filosofische] inzichten
Heb ik overstegen.
De juiste Weg bereikt. Het Pad verworven.
Door eigen inspanning is
Wijsheid is in mij ontstaan.
[Op deze manier]
Ga ik mijn eigen weg zoals een rinoceros !

Zonder hebzucht.
Zonder bedrog.
Zonder hunkering.
Zonder laster.
Bezoedeling en onwetendheid heb ik verwijderd.
Zonder verlangen naar de wereld;
Naar elke wereld zal ik
Mijn eigen weg gaan zoals een rinoceros !

Mijd de slechte metgezel,
Die onderricht wat nutteloos is
En de verkeerde weg bewandelt.
Associeer je niet met iemand die achteloos is
En hunkert naar zintuiglijk genot.
Ga je eigen weg zoals een rinoceros !

Associeer je met iemand die geleerd is
En de Dhamma onderhoudt en uitdraagt.
Een vriend die grootmoedig en scherpzinnig is;
Die perfecte wijsheid bezit,
En zijn twijfels verwijderd heeft.
[Laat iemand die niet over zo’n vriend beschikt]
Zijn eigen weg gaan zoals een rinoceros !

Vrij van hunkering,
Zonder op zoek te gaan naar vermaak, plezier,
En zintuiglijk genot in de wereld.
Zonder zich op te tuigen; zonder er aandacht aan te besteden.
Zich te onthouden van het dragen van juwelen.
De waarheid sprekend.
[Laat zo iemand]
Zijn eigen weg gaan zoals een rinoceros !

Door het verlaten van vrouw en kinderen,
Vader, moeder, rijkdom, tastbare dingen,
En verwanten.
Door al de verschillende vormen van begeerte los te laten.
Gaat hij zijn eigen weg zoals een rinoceros !

[Gehechtheid aan dingen]
Dit is een strop—dit is een vishaak [met lokaas].
Er is hier weinig vreugde te vinden;
En zo goed als geen bevrediging.
Maar des te meer lijden.
Wie intelligent is en dit onderkent
Gaat zijn eigen weg zoals een rinoceros !

Wie de ketens verbroken heeft;
Zoals een vis [ontsnapt] uit een gescheurd net;
Zoals een vuur niet terugkeert naar
Een verbrande plek;
Gaat zijn eigen weg zoals een rinoceros !

De ogen neergeslagen; niet nieuwsgierig.
De zintuigen bewaakt; de geest beteugeld.
—Vrij van passie, niet brandend van verwaandheid,
Gaat hij zijn eigen weg zoals een rinoceros !

Wie de kenmerken van de huisman wegneemt,
Zoals een met bladeren overdekte Parikhatta boom,
[wiens bladeren afgesneden zijn],
Zo verlaat hij het huis, gekleed in de oranje monnikspij.
En gaat zijn eigen weg zoals een rinoceros !

Niet begerig naar aangename dingen;
Niet geagiteerd door allerlei toestanden.
Volkomen bevrijd;
Zonder ook maar enige voorkeur
Voor één familie in zijn geest;
Gaat hij zijn eigen weg zoals een rinoceros !

Nadat hij de Vijf Hindernissen achter zich heeft gelaten;
En onderliggend alle mentale bezoedelingen
Vernietigd heeft.
Naar niets verlangend; begeerte en haat vernietigd,
Gaat hij zijn eigen weg zoals een rinoceros !

Nadat hij zich afgekeerd heeft
Van [lichamelijk] plezier en pijn;
—En hieraan voorafgaand—
Van [mentale] vreugde en droefheid.
En [op deze manier]
Gelijkmoedigheid, kalmte en zuivering bereikt heeft,
Gaat hij zijn eigen weg zoals een rinoceros !

Onverdroten strevend naar het hoogste goed [nibbana],
Met een scherpzinnige geest; zonder luiheid;
Vasthoudend;
Begiftigd met lichamelijke en mentale sterkte,
Gaat hij zijn eigen weg zoals een rinoceros !

Zonder afzondering en meditatie op te geven,
[Een leven] constant in overeenstemming met de Dhamma,
Helder bewust van de ellende,
Die elk ‘worden’ met zich brengt,
Gaat hij zijn eigen weg zoals een rinoceros !

Met de intentie om aandachtig begeerte te vernietigen
[en nibbana te bereiken];
Foutloos, verstandig, de geschriften kennend, meditatief,
Zichzelf beteugelend,
Zich inspannend voor het Pad,
Gaat hij zijn eigen weg zoals een rinoceros !

Zoals een leeuw zich niet laat opschrikken
Door enig geluid;
Zoals de wind niet in een net gevangen wordt;
Zoals een lotusbloem niet bezoedeld wordt door water,
Gaat hij zijn eigen weg zoals een rinoceros !

Zoals een leeuw, met zijn sterke hoektanden, imponeert;
—Als de koning van de dieren—
Als een overwinnaar rondzwerft.
En eenzaam in de wildernis verblijft,
Gaat hij zijn eigen weg zoals een rinoceros !

Beoefen constant voor bevrijding:
Liefdevolle vriendelijkheid, gelijkmoedigheid,
Mededogen en medevreugde.
Onbelemmerd door de wereld—door elke wereld,
Ga je eigen weg zoals een rinoceros !

Door het opgeven van verlangen, afkeer en onwetendheid,
Heeft hij de ketens verbroken.
Onverschrokken voor de dood,
Gaat hij zijn eigen weg zoals een rinoceros !

Mensen houden elkaar gezelschap en gaan om met elkaar
Uit baatzucht [eigenbelang].
Het is moeilijk om vandaag nog vrienden te vinden,
Die dit motief [baatzucht] niet hebben.
Mensen zoeken énkel hun eigen profijt,
Hun motief is onzuiver en gemeen.
[Daarom, wie dit weet:]
Gaat zijn eigen weg zoals een rinoceros !

Einde van de Khaggavisana-Sutta