Theravāda Vinaya

Mahāvibhaṅga

Nissaggiyakaṇḍa

Pattavagga

29. Sāsaṅkasikkhāpada

Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

Tena kho pana samayena bhikkhū vutthavassā āraññakesu senāsanesu viharanti.

Kattikacorakā bhikkhū—

“laddhalābhā”ti paripātenti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—

“anujānāmi, bhikkhave, āraññakesu senāsanesu viharantena tiṇṇaṁ cīvarānaṁ aññataraṁ cīvaraṁ antaraghare nikkhipitun”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū—“bhagavatā anuññātaṁ āraññakesu senāsanesu viharantena tiṇṇaṁ cīvarānaṁ aññataraṁ cīvaraṁ antaraghare nikkhipitun”ti tiṇṇaṁ cīvarānaṁ aññataraṁ cīvaraṁ antaraghare nikkhipitvā atirekachārattaṁ vippavasanti.

Tāni cīvarāni nassantipi vinassantipi ḍayhantipi undūrehipi khajjanti.

Bhikkhū duccoḷā honti lūkhacīvarā.

Bhikkhū evamāhaṁsu—

“kissa tumhe, āvuso, duccoḷā lūkhacīvarā”ti?

Atha kho te bhikkhū bhikkhūnaṁ etamatthaṁ ārocesuṁ.

Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—

“kathañhi nāma bhikkhū tiṇṇaṁ cīvarānaṁ aññataraṁ cīvaraṁ antaraghare nikkhipitvā atirekachārattaṁ vippavasissantī”ti.

Atha kho te bhikkhū te anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe…

“saccaṁ kira, bhikkhave, bhikkhū tiṇṇaṁ cīvarānaṁ aññataraṁ cīvaraṁ antaraghare nikkhipitvā atirekachārattaṁ vippavasantī”ti?

“Saccaṁ, bhagavā”ti.

Vigarahi buddho bhagavā …pe…

kathañhi nāma te, bhikkhave, moghapurisā tiṇṇaṁ cīvarānaṁ aññataraṁ cīvaraṁ antaraghare nikkhipitvā atirekachārattaṁ vippavasissanti.

Netaṁ, bhikkhave, appasannānaṁ vā pasādāya …pe…

evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—

“Upavassaṁ kho pana kattikapuṇṇamaṁ yāni kho pana tāni āraññakāni senāsanāni sāsaṅkasammatāni sappaṭibhayāni tathārūpesu bhikkhu senāsanesu viharanto ākaṅkhamāno tiṇṇaṁ cīvarānaṁ aññataraṁ cīvaraṁ antaraghare nikkhipeyya, siyā ca tassa bhikkhuno kocideva paccayo tena cīvarena vippavāsāya.

Chārattaparamaṁ tena bhikkhunā tena cīvarena vippavasitabbaṁ. Tato ce uttari vippavaseyya, aññatra bhikkhusammutiyā, nissaggiyaṁ pācittiyan”ti.

Upavassaṁ kho panāti

vuṭṭhavassānaṁ.

Kattikapuṇṇamanti

kattikacātumāsinī vuccati.

Yāni kho pana tāni āraññakāni senāsanānīti

āraññakaṁ nāma senāsanaṁ

pañcadhanusatikaṁ pacchimaṁ.

Sāsaṅkaṁ nāma

ārāme ārāmūpacāre corānaṁ niviṭṭhokāso dissati, bhuttokāso dissati, ṭhitokāso dissati, nisinnokāso dissati, nipannokāso dissati.

Sappaṭibhayaṁ nāma

ārāme ārāmūpacāre corehi manussā hatā dissanti, viluttā dissanti, ākoṭitā dissanti.

Tathārūpesu bhikkhu senāsanesu viharantoti

evarūpesu bhikkhu senāsanesu viharanto.

Ākaṅkhamānoti

icchamāno.

Tiṇṇaṁ cīvarānaṁ aññataraṁ cīvaranti

saṅghāṭiṁ vā uttarāsaṅgaṁ vā antaravāsakaṁ vā.

Antaraghare nikkhipeyyāti

samantā gocaragāme nikkhipeyya.

Siyā ca tassa bhikkhuno kocideva paccayo tena cīvarena vippavāsāyāti

siyā paccayo siyā karaṇīyaṁ.

Chārattaparamaṁ tena bhikkhunā tena cīvarena vippavasitabbanti

chārattaparamatā vippavasitabbaṁ.

Aññatra bhikkhusammutiyāti

ṭhapetvā bhikkhusammutiṁ.

Tato ce uttari vippavaseyyāti

sattame aruṇuggamane nissaggiyaṁ hoti.

Nissajjitabbaṁ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā.

Evañca pana, bhikkhave, nissajjitabbaṁ.

…pe…

idaṁ me, bhante, cīvaraṁ atirekachārattaṁ vippavutthaṁ, aññatra bhikkhusammutiyā, nissaggiyaṁ.

Imāhaṁ saṅghassa nissajjāmīti …pe…

dadeyyāti …pe…

dadeyyunti …pe…

āyasmato dammīti.

Atirekachāratte atirekasaññī vippavasati, aññatra bhikkhusammutiyā, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

Atirekachāratte vematiko vippavasati, aññatra bhikkhusammutiyā, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

Atirekachāratte ūnakasaññī vippavasati, aññatra bhikkhusammutiyā, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

Appaccuddhaṭe paccuddhaṭasaññī …pe…

avissajjite vissajjitasaññī …

anaṭṭhe naṭṭhasaññī …

avinaṭṭhe vinaṭṭhasaññī …

adaḍḍhe daḍḍhasaññī …

avilutte viluttasaññī vippavasati, aññatra bhikkhusammutiyā, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

Nissaggiyaṁ cīvaraṁ anissajjitvā paribhuñjati, āpatti dukkaṭassa.

Ūnakachāratte atirekasaññī, āpatti dukkaṭassa.

Ūnakachāratte vematiko, āpatti dukkaṭassa.

Ūnakachāratte ūnakasaññī, anāpatti.

Anāpatti—

chārattaṁ vippavasati,

ūnakachārattaṁ vippavasati,

chārattaṁ vippavasitvā puna gāmasīmaṁ okkamitvā vasitvā pakkamati,

antochārattaṁ paccuddharati, vissajjeti, nassati, vinassati, ḍayhati, acchinditvā gaṇhanti, vissāsaṁ gaṇhanti,

bhikkhusammutiyā,

ummattakassa,

ādikammikassāti.

Sāsaṅkasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ navamaṁ.