Theravāda Vinaya

Mahāvibhaṅga

Nissaggiyakaṇḍa

Cīvaravagga

9. Dutiyaupakkhaṭasikkhāpada

Tena samayena buddho bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.

Tena kho pana samayena aññataro puriso aññataraṁ purisaṁ etadavoca—

“ayyaṁ upanandaṁ cīvarena acchādessāmī”ti.

Sopi evamāha—

“ahampi ayyaṁ upanandaṁ cīvarena acchādessāmī”ti.

Assosi kho aññataro piṇḍacāriko bhikkhu tesaṁ purisānaṁ imaṁ kathāsallāpaṁ.

Atha kho so bhikkhu yenāyasmā upanando sakyaputto tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā āyasmantaṁ upanandaṁ sakyaputtaṁ etadavoca—

“mahāpuññosi tvaṁ, āvuso upananda.

Amukasmiṁ okāse aññataro puriso aññataraṁ purisaṁ etadavoca—

‘ayyaṁ upanandaṁ cīvarena acchādessāmī’ti.

Sopi evamāha—

‘ahampi ayyaṁ upanandaṁ cīvarena acchādessāmī’”ti.

“Atthāvuso, maṁ te upaṭṭhākā”ti.

Atha kho āyasmā upanando sakyaputto yena te purisā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā te purise etadavoca—

“saccaṁ kira maṁ tumhe, āvuso, cīvarehi acchādetukāmātthā”ti?

“Api nayya, evaṁ hoti—

‘ayyaṁ upanandaṁ cīvarehi acchādessāmā’”ti.

“Sace kho maṁ tumhe, āvuso, cīvarehi acchādetukāmāttha, evarūpena cīvarena acchādetha,

kyāhaṁ tehi acchannopi karissāmi, yānāhaṁ na paribhuñjissāmī”ti.

Atha kho te purisā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—

“mahicchā ime samaṇā sakyaputtiyā asantuṭṭhā.

Nayime sukarā cīvarehi acchādetuṁ.

Kathañhi nāma ayyo upanando amhehi pubbe appavārito upasaṅkamitvā cīvare vikappaṁ āpajjissatī”ti.

Assosuṁ kho bhikkhū tesaṁ purisānaṁ ujjhāyantānaṁ khiyyantānaṁ vipācentānaṁ.

Ye te bhikkhū appicchā …pe… te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti—

“kathañhi nāma āyasmā upanando sakyaputto pubbe appavārito gahapatike upasaṅkamitvā cīvare vikappaṁ āpajjissatī”ti.

Atha kho te bhikkhū āyasmantaṁ upanandaṁ sakyaputtaṁ anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ …pe…

“saccaṁ kira tvaṁ, upananda, pubbe appavārito gahapatike upasaṅkamitvā cīvare vikappaṁ āpajjasī”ti?

“Saccaṁ, bhagavā”ti.

“Ñātakā te, upananda, aññātakā”ti?

“Aññātakā, bhagavā”ti.

“Aññātako, moghapurisa, aññātakānaṁ na jānāti patirūpaṁ vā appatirūpaṁ vā santaṁ vā asantaṁ vā.

Tattha nāma tvaṁ, moghapurisa, pubbe appavārito aññātake gahapatike upasaṅkamitvā cīvare vikappaṁ āpajjissasi.

Netaṁ, moghapurisa, appasannānaṁ vā pasādāya …pe…

evañca pana, bhikkhave, imaṁ sikkhāpadaṁ uddiseyyātha—

“Bhikkhuṁ paneva uddissa ubhinnaṁ aññātakānaṁ gahapatīnaṁ vā gahapatānīnaṁ vā paccekacīvaracetāpannāni upakkhaṭāni honti—

‘imehi mayaṁ paccekacīvaracetāpannehi paccekacīvarāni cetāpetvā itthannāmaṁ bhikkhuṁ cīvarehi acchādessāmā’ti;

tatra ce so bhikkhu pubbe appavārito upasaṅkamitvā cīvare vikappaṁ āpajjeyya—

‘sādhu vata maṁ āyasmanto imehi paccekacīvaracetāpannehi evarūpaṁ vā evarūpaṁ vā cīvaraṁ cetāpetvā acchādetha, ubhova santā ekenā’ti,

kalyāṇakamyataṁ upādāya, nissaggiyaṁ pācittiyan”ti.

Bhikkhuṁ paneva uddissāti

bhikkhussatthāya, bhikkhuṁ ārammaṇaṁ karitvā, bhikkhuṁ acchādetukāmā.

Ubhinnanti

dvinnaṁ.

Aññātakā nāma

mātito vā pitito vā yāva sattamā pitāmahayugā asambaddhā.

Gahapatī nāma

ye keci agāraṁ ajjhāvasanti.

Gahapatāniyo nāma

yā kāci agāraṁ ajjhāvasanti.

Cīvaracetāpannāni nāma

hiraññā vā suvaṇṇā vā muttā vā maṇī vā pavāḷā vā phalikā vā paṭakā vā suttā vā kappāsā vā.

Imehi paccekacīvaracetāpannehīti

paccupaṭṭhitehi.

Cetāpetvāti

parivattetvā.

Acchādessāmāti

dassāma.

Tatra ce so bhikkhūti

yaṁ bhikkhuṁ uddissa cīvaracetāpannāni upakkhaṭāni honti so bhikkhu.

Pubbe appavāritoti

pubbe avutto hoti— “kīdisena te, bhante, cīvarena attho, kīdisaṁ te cīvaraṁ cetāpemā”ti.

Upasaṅkamitvāti

gharaṁ gantvā yattha katthaci upasaṅkamitvā.

Cīvare vikappaṁ āpajjeyyāti

āyataṁ vā hotu vitthataṁ vā appitaṁ vā saṇhaṁ vā.

Imehi paccekacīvaracetāpannehīti

paccupaṭṭhitehi.

Evarūpaṁ vā evarūpaṁ vāti

āyataṁ vā vitthataṁ vā appitaṁ vā saṇhaṁ vā.

Cetāpetvāti

parivattetvā.

Acchādethāti

dajjetha.

Ubhova santā ekenāti

dvepi janā ekena.

Kalyāṇakamyataṁ upādāyāti

sādhatthiko mahagghatthiko.

Tassa vacanena āyataṁ vā vitthataṁ vā appitaṁ vā saṇhaṁ vā cetāpenti, payoge dukkaṭaṁ.

Paṭilābhena nissaggiyaṁ hoti.

Nissajjitabbaṁ saṅghassa vā gaṇassa vā puggalassa vā.

Evañca pana, bhikkhave, nissajjitabbaṁ.

…pe…

“idaṁ me, bhante, cīvaraṁ pubbe appavārito aññātake gahapatike upasaṅkamitvā cīvare vikappaṁ āpannaṁ nissaggiyaṁ.

Imāhaṁ saṅghassa nissajjāmī”ti …pe…

dadeyyāti …pe…

dadeyyunti …pe…

āyasmato dammīti.

Aññātake aññātakasaññī pubbe appavārito gahapatike upasaṅkamitvā cīvare vikappaṁ āpajjati, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

Aññātake vematiko pubbe appavārito gahapatike upasaṅkamitvā cīvare vikappaṁ āpajjati, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

Aññātake ñātakasaññī pubbe appavārito gahapatike upasaṅkamitvā cīvare vikappaṁ āpajjati, nissaggiyaṁ pācittiyaṁ.

Ñātake aññātakasaññī, āpatti dukkaṭassa.

Ñātake vematiko, āpatti dukkaṭassa.

Ñātake ñātakasaññī, anāpatti.

Anāpatti—

ñātakānaṁ,

pavāritānaṁ,

aññassatthāya,

attano dhanena,

mahagghaṁ cetāpetukāmānaṁ appagghaṁ cetāpeti,

ummattakassa,

ādikammikassāti.

Dutiyaupakkhaṭasikkhāpadaṁ niṭṭhitaṁ navamaṁ.